Milyonlarla ispan 14 ildə ilk dəfə ümumi tətilə çıxdı: mənzil böhranına etiraz artır

Həmkarlar ittifaqlarının məlumatına görə, çərşənbə günü İspaniyada dörd milyon işçi ümumi tətildə iştirak edib. Etirazçılar fırtınalı hava şəraitinə baxmayaraq, növbədənkənar ümumi seçkilərə üç həftədən az qalmış ölkədəki mənzil əlçatanlığı böhranına qarşı piket xətləri qurublar.

Bu, 2012-ci ildə avrozona borc böhranı dövründə sərt qənaət tədbirlərinə qarşı keçirilən tətildən bəri İspaniyada ilk ümumi tətildir. Aksiyanı ölkənin iki ən böyük həmkarlar ittifaqı olan UGT və CCOO dəstəkləyib. Onlar birlikdə bir milyondan çox işçini təmsil edir. Tətilə həmçinin kirayə haqlarının artmasından və evdən çıxarılmalardan narazı olan kirayəçilər birlikləri də qoşulub.

Seçki öncəsi siyasi təzyiq

Baş nazir Pedro Sançez 29 noyabr seçkilərində seçicilərin mənzil məsələsindəki narazılığını yumşaltmağa, eyni zamanda diqqəti yaxın çevrəsinə aid korrupsiya işlərindən və ötən ay baş verən ölümcül qatar qəzasından yayındırmağa çalışır. Lakin onun başçılıq etdiyi Sosialist Partiyası rəy sorğularında hələ də geri qalır.

Həmkarlar ittifaqları tətili uğurlu adlandırsalar da, iştirak bölgələr üzrə qeyri-bərabər olub. Ən güclü dəstək mənzil problemlərinin xüsusilə kəskin olduğu sahil bölgələrində müşahidə edilib.

Mağazalar bağlanıb

Madridin əsas ticarət küçələrindən olan Gran Viada etirazçılar Primark, H&M və Pull & Bear kimi mağazaların qarşısında toplaşıb. Mağazalar güclü polis qüvvələrinin iştirakı ilə pəncərələrinin panjurlarını endirib. Etirazçılar başları üzərində ev açarlarını qaldıraraq “Biz Mango mağazasını bağlayacağıq” deyə şüar səsləndiriblər. Barselonada da iğtişaş ehtimalına görə çoxlu mağaza bağlanıb və vitrinləri taxta lövhələrlə örtülüb.

Mənzil böhranının miqyası

Mərkəzi Bankın məlumatına görə, İspaniyada təxminən 750 min ev çatışmazlığı var və bu rəqəmin 2028-ci ilə qədər bir milyonu keçəcəyi gözlənilir. Almaq imkanı olan insanların sayı azaldıqca kirayə haqları kəskin artıb. İspaniya Gənclər Şurasının məlumatına görə, orta kirayə haqqı 1176 avro (1315 dollar) təşkil edir və bu, gəncin orta aylıq əmək haqqının təxminən 98,7 faizinə bərabərdir.

“36 yaşım var və hələ də təkbaşına köçə bilmirəm”, - tətili dəstəkləyən, Madriddə xəstəxananın İT şöbəsində çalışan Xesus Qonsales deyib. “Kirayələr və ev qiymətləri artmağa davam edir, bu, sadəcə mümkün deyil”.

Ən güclü iştirak limanlarda və avtomobil zavodlarında

UGT və CCOO-nun məlumatına görə, limanlarda və avtomobil sektorunda iştirak 90 faizə çatıb. Navarrada və Barselonada Volkswagen və SEAT zavodlarında “tam dayanma” qeydə alınıb. Şəbəkə operatoru Red Electrica bildirib ki, səhər saat 10-dan 11-dək elektrik enerjisinə tələbat 15,5 faiz azalıb.

Kirayəçilər Həmkarlar İttifaqı günün sonunadək tətilçilərin sayının 5 milyona çatacağını gözləyir. Milli Statistika İnstitutunun məlumatına görə, İspaniyada təxminən 23 milyon işçi var.

Barselona metrosu pik saatlardan kənar vaxtlarda qatar işlətməyəcəyini açıqlayıb. Madrid metrosunda isə pik saatlarda istifadə ötən həftənin eyni dövrü ilə müqayisədə 42 faiz azalıb.

Biznes lobbisi tətili tənqid edir

İspaniyanın əsas biznes lobbisi CEOE-nin vitse-prezidenti Angela de Miguel tətilin əks nəticə verdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, kiçik müəssisələr də mənzil böhranından əziyyət çəkir, çünki ev çatışmazlığı işçi cəlb etməyi çətinləşdirir. Dövlət televiziyası TVE-də çıxış edən de Miguel həll yolunun daha çox ev tikmək, eləcə də tikinti və mənzil alışı üzrə vergiləri azaltmaq olduğunu deyib.

İqtisadi təsir məhdud ola bilər

BBVA Research-in baş iqtisadçısı Miguel Cardoso qeyd edib ki, uzaqdan işləmə imkanlarının artması və iqtisadiyyatda xidmət sektorunun çəkisinin böyüməsi tətilin təsirini əvvəlki illərlə müqayisədə azaldır. O, tətilin İspaniyanın illik ümumi daxili məhsulunu 0,1-0,2 faiz azalda biləcəyini təxmin edib. Sürətlə böyüyən turizm və maliyyə sektorlarında həmkarlar ittifaqlarının təsiri dövlət və sənaye sektorlarına nisbətən zəifdir.

Fırtınalar və polis müdaxiləsi

Günortadan sonra planlaşdırılan kütləvi yürüşlərə Çarlz və Bruna adlı iki güclü fırtına xələl gətirib. Həmkarlar ittifaqları cənubdakı liman şəhəri Kadisdə nümayişi dayandırıb.

Polis günorta saatlarınadək ümumi tətillə bağlı 476 hadisə qeydə alındığını, 40 nəfərin saxlanıldığını açıqlayıb. Hadisələrə ofislərin və sənaye ərazilərinin mühasirəyə alınması, zibil konteynerlərinin yandırılması daxildir. Həmkarlar ittifaqları isə polisin göz yaşardıcı qaz və dəyənəkdən istifadə etdiyini, nəticədə 20 etirazçının yaralandığını bildirərək “qeyri-mütənasib” hesab etdikləri bu hərəkətə görə cinayət şikayəti verəcəklərini açıqlayıb.

Tətilə aparan yol

Tətil Madriddə 87 yaşlı qadının evdən çıxarılması və sonradan ölümü ilə başlayan həftələrlə davam edən etirazlardan sonra baş tutub. Bu etirazlar, parlamentin ötən ay hökumətin evdən çıxarılmaların qarşısını almağa və kirayə təzyiqlərini məhdudlaşdırmağa yönəlmiş fərmanını rədd etməsi ilə birlikdə Sançezi növbədənkənar seçkilər təyin etməyə sövq edib.